Казбек Мамукаев. Æмдзæвгитæ (стихи)

ХУЦАУÆН ТАБУ! 

Бауоддæр дæн, бафæлладтæн
Мæ фæззæги, мæ уалдзæги, -
Мæ тар фуни фæццæймардтæн,
Фæццæйгобан дæн асæги. 

Фæццæйкудтæн, фæццæйхудтæн,
Фæццæйæскъудæй мæ хъурмæ, -
Æрдо-хедбæл фæццæйцудтæн,
Фæццæйхаудтæн дæлмагурмæ. 

Дæлмагуртæмæ гоцгæнæг
Ниффæдес кодта, нискъодт,
Фалæ, табу ин, ме 'Скæнæг
Байергъæвта мин мæ уод. 

05.06.2022

КА 'Й?.. 

- Цал царди ес адæймагæн?
- Еу!
- Цал марди ес бæдæйнагæн?
- Еу!
- Цал бони нин æризадæй?
- Еу!
- Цал фати нæбæл исуадæй?
- Еу!
- Ка 'й не знаг? Кæд ан нæхуæдтæ?!.
- Еу!
- Нæхемæ арæзт нæ фæттæ?
- Еу!
- Кумæ ма цæуæн, цирдæмæ?
- Еу!
- Кæмæн хъонц кæнæн, ке 'рдæмæн?
- Еу... 

10.06.2022

ДИГОРИ ГЪÆУТИ КАДÆНГÆ

Тамахса æнцæ нæ гъæутæ:
Москæ, Нарæ, Фæрæскъæттæ,
Дзинагъа, Устур Дигорæ,
Æхсæрисæр, Сурх-Дигорæ,
Хъусхæ-Майхуæ ʽма Дур-Дур,
Хусфæрæк æма Саур,
Къумбултæ ʽма Донифарс,
Задæлескæ – Нанай уарзт!
Ма уæбæл уæзæд æруæзæ,
Мæстинокæ ʽма Хæнæзæ,
Дунтæ, Къæмунтæ, Гæлйат, —
Ка сæ фæууодзæй нимад?!.
Сæ уодихуасæ – Ирæф,
Ци кæдзос æй, ци æдзæф,
Ци бæрзонд æй, ци урдуг æй, –
Ци гъæздуг æй цæстисугæй?!.

10.06.2022


Дзурдуат:
Тамахса – чудо, чудесный
Æруæзæ – давление (атмосферное)
Æдзæф – цельный, без недостатков

УÆ РУНТÆ БАХУÆРОН

Рафæст æй æрвти уод мæйи цоркæй,
Уæд æнхъуæт, уæд тæрк ех-æвгæлæн, –
Нивтæ кæрдгæй æма нивтæ коргæй
Нæ цæститæ къæрæстæ кæнæн...

Устур нет нивæндæн, еске мулкæй
Нæ тæнуод æмпъозæн, исæрхæн,
Фал, ка ʽй зонуй, нæ уод ниссунукæ ʽй,
Нæ ерисхæй тæдзуй тогæрхæн...

Уæ рунтæ уин, мæ дзиллæ, бахуæрон, –
Нæ Хуцауæн нæййес фæууинæн!
Ка нин зæгъдзæнæй, ци ʽй ристи кæрон,
Æ байдæдт ка иссердзæй цийнæн?!.

15.06.2022

Дзурдуат:
Цæститæ къæрæстæ кæнун – округлять глаза
Нет нивæндун – планировать
Исæрхун – развлекать, развлекаться
Ниссунукæ ун – испепелиться

ЦАРДИ АРДÆГ, ЦАРДИ УОРДÆГ...

Рагфиддæлти кувди удзæл
Нæбал ахæссуй бæзгъос...
Бацирагъ æй бæрзи къуæцæл,
Æрæвзалу ʽй, æркъæлос...

Царди ардæг, царди уордæг
Æй кадæр нивæй æнхæст...
Нимæхсуй кадæр æ хъортæ,
Ивæрзуй кадæр æнтæст.

Кæд нискъуæлхдзинан, ке фæрци,
Ци ʽй нʼ ацъагъуæ, нæ амонд, –
Бæдæйнæгтæн сæ нимæдзи
Ка уодзæнæй æрдамон?!.

Изæрæхседи сурх сæнæй
Æрвонг уодзинан, расуг?!.
Нæ уодбæл нин ка хуæцдзæнæй,
Ниссор кæнгæй нæ цæстсуг?!.

15.06.2022

Дзурдуат:

Удзæл – отдалённый, неопределённый шум (кувди удзæл – отзвук молитвы)
Бæзгъос – тугоухий, плохо слышащий
Ивæрзуй – здесь: обещает
Æскъуæлхун – здесь: отличаться, отличиться
Ацъагъуæ – мастерство, искусство, умение
Æрдамон – показатель истины